Kwas salicylowy (INCI: Salicylic Acid) to związek organiczny należący do grupy beta-hydroksykwasów (BHA). Występuje naturalnie m.in. w korze wierzby, jednak w kosmetyce wykorzystywana jest głównie jego syntetyczna forma. Jest to składnik aktywny, który znajduje szerokie zastosowanie w pielęgnacji skóry, szczególnie problematycznej, tłustej i trądzikowej, ze względu na swoje działanie keratolityczne, przeciwzapalne i antybakteryjne.
Kwas salicylowy działa złuszczająco – rozluźnia wiązania między martwymi komórkami naskórka, ułatwiając ich usunięcie. Dzięki temu oczyszcza pory i wspomaga odnowę komórkową skóry. Jako BHA jest rozpuszczalny w tłuszczach, co pozwala mu penetrować ujścia gruczołów łojowych, wykazując skuteczność w walce z zaskórnikami, wypryskami i nadmiarem sebum.
Ponadto działa przeciwzapalnie, łagodząc zaczerwienienia i zmiany trądzikowe, oraz bakteriobójczo – ogranicza rozwój bakterii odpowiedzialnych za trądzik (m.in. Cutibacterium acnes). Bywa też stosowany w leczeniu łupieżu, łuszczycy, modzeli i brodawek.
W zależności od stężenia może mieć łagodne działanie złuszczające (0,5–2%) lub silniejsze – w produktach przeznaczonych do zabiegów dermatologicznych i kosmetycznych (powyżej 10%, np. w peelingach chemicznych stosowanych przez specjalistów).
Mimo swojej skuteczności, kwas salicylowy może podrażniać skórę, zwłaszcza przy wyższych stężeniach lub u osób o cerze wrażliwej. Typowe objawy niepożądane to zaczerwienienie, suchość, łuszczenie i uczucie pieczenia. W przypadku skóry suchej lub naczynkowej należy stosować go ostrożnie i unikać nadmiernego użycia.
Nie zaleca się stosowania kwasu salicylowego u dzieci (szczególnie poniżej 3. roku życia), kobiet w ciąży i karmiących piersią, chyba że lekarz zaleci inaczej. Może także zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie UV – dlatego zaleca się stosowanie filtrów przeciwsłonecznych w trakcie kuracji oraz unikanie ekspozycji na słońce.
Nie powinien być również stosowany równocześnie z innymi silnymi substancjami drażniącymi (np. retinoidami, wysokim stężeniem AHA, alkoholem denaturowanym) bez konsultacji dermatologicznej.
Kwas salicylowy znajduje zastosowanie w wielu kategoriach produktów, m.in.:
Osoby uczulone na salicylany, np Aspirynę, nie powinny stosować produktów zawierających kwas salicylowy. Składnik nie jest również wskazany do stosowania na skórę z problemem rozszerzonych naczyń krwionośnych. Dzieci do lat 12 i kobiety w ciąży oraz karmiące piersią nie powinny stosować kwasu salicylowego ze względu na ryzyko wywołania astmy wieku dziecięcego, niebezpiecznych ciążowych krwawień oraz przedostania się substancji do mleka matki. Stosując produkty z tym składnikiem w wysokich stężeniach należy zapoznać się z instrukcją producenta, omijać okolice oczu oraz bezwzględnie zabezpieczać skórę przed słońcem.