Moda PRL w pigułce. Charakterystyka, trendy, ubrania, przykłady stylizacji

Moda PRL może kojarzyć ci się z prostymi krojami, stonowanymi kolorami i wszechobecną nudą. Nic bardziej mylnego. Okres PRL'u to czas zmian, przełomów i rewolucji, również w kwestii ubioru. Kobiety zaczęły nosić odważne spódnice mini, dzięki czemu wykonały wielki krok w stronę walki o emancypację. Polska zaczęła otwierać się na Zachód i chętnie przyjmować nowe materiały, takie jak ortalion i dżins.

Wolnościowa ideologia dzieci-kwiatów zawładnęła ulicami Warszawy, Gdańska i Krakowa, dając obywatelom nadzieję na lepszą przyszłość naszego kraju. Styl ubiorów damskich i męskich w PRL'u był widocznym odzwierciedleniem zmian w społecznej świadomości Polaków. Nic dziwnego, że duża liczba osób patrzy na ten okres z nostalgią i chętnie do niego wraca przy tworzeniu nowoczesnych stylizacji.

Spis treści:

1. Nostalgiczna moda retro. Jak modni Polacy ubierali się w PRL'u?
2. Jak wyglądała moda PRL w latach 50tych? Moda użytkowa
3. Ubrania z PRL w latach 60tych. Plisowane spódniczki i elegancja
4. Moda PRL w latach 60tych. Szał na ortalion i dżins
5. Stylizacje PRL z lat 70tych. Dzwony i moda hippisowska
6. Stroje PRL w latach 80tych. Skóra i model odwróconego trójkąta
7. Jak ubierać się w tylu PRL'u? Moda vintage w odświeżonym wydaniu
8. Kostiumy PRL - jak przebrać się na imprezę z motywem przewodnim?

Nostalgiczna moda retro. Jak modni Polacy ubierali się w PRL'u?

Moda PRL była odzwierciedleniem sytuacji społecznej i politycznej w kraju. Na początku okresu Polskiej Republiki Ludowej styl obywateli to przede wszystkim proste, funkcjonalne i wygodne fasony. W latach 50. Polacy nosili ubrania z ciężkich, przemysłowych tkanin. W latach 60. do naszego kraju zaczęły przedzierać się trendy z Zachodu. Moda zaczęła nabierać tempa i rozwijać się w niestandardowych kierunkach, aż do przełomowego okresu lat 80., kiedy znowu musiała na chwilę przystopować. Temat głębiej rozwiniemy w akapitach poniżej.

Jak modni Polacy ubierali się w czasach PRL'u? Do typowych elementów garderoby zaliczały się na przykład:

• bawełniane sukienki, najczęściej o prostych krojach i w jednolitych kolorach,
• monochromatyczne garsonki,
• spódnice ołówkowe mini, zwiewne spódnice maxi lub takie o kroju trapezowym,
• spodnie dzwony, jeansy i sztruksy,
• buty na niskim obcasie, trzewiki, trampki i botki,
• dodatki takie jak skórzane torebki, prostokątne okulary, chusty na szyję i rękawiczki.

Co z odzieżą do aktywności fizycznej? Moda sportowa PRL to przede wszystkim ortalionowe dresy, obcisłe legginsy i body na ramiączkach. Pod koniec lat 70. popularne stały się torebki - nerki oraz buty - sneakersy, które, tak jak inne charakterystyczne trendy, przybyły do nas z Zachodu.

Moda polskich projektantów w okresie PRL zaczęła rozwijać się dopiero na przełomie lat 50tych i 60tych. W 1958 roku powstała Moda Polska, czyli państwowe przedsiębiorstwo, które miało za zadanie zatrudniać stylistów i promować w przemyśle odzieżowym aktualne kierunki mody światowej. Charakterystyczna Jaskółka, która była logiem przedsiębiorstwa, to aktualnie najważniejszy symbol mody PRL.

Zobacz także: Styl retro - ubrania i dodatki, które pozwolą Ci oddać klimat dawnych lat

Jak wyglądała moda PRL w latach 50tych? Moda użytkowa

W okresie zaraz po zakończeniu wojny moda w Polsce praktycznie nie istniała. Naród poświęcał całą uwagę odbudowie kraju, a nie projektowaniu czy kupowaniu nowych ubrań. Musimy pamiętać, że spory odsetek obywateli stracił wtedy cały dobytek. Ratunkiem stały się paczki z zagranicy, również takie, które zawierały ubrania. Ludzie patrzyli na nie przede wszystkim przez pryzmat wygody. Początek lat 50. w Polsce to moda użytkowa. Kobiety zaczęły nosić spodnie, panowie stawiali na obszerne, szerokie ubrania. Spódnice, sukienki i garnitury były wybierane tylko na specjalne okazje. Powściągliwa kolorystyka, minimalistyczne i komfortowe fasony, ujednolicone schematy - to stroje, w których trzeba było 'przeczekać' najcięższe czasy.

Pod sam koniec lat 50. styl ubiorów damskich PRL zaczął nabierać kolorów. Część kobiet uzyskała dostęp do zagranicznych gazet i żurnali, które pokazywały trendy z Paryża, Londynu czy Barcelony. Przy wyborze ubrań inspirowały się looka'mi z wybiegów Diora i Chanel. Oczywiście w sposób, w który mogły sobie na to pozwolić. W PRL'u Polki często same szyły swoje własne ubrania albo przerabiały stare, aby je uwspółcześnić. Ze względu na słaby dostęp do wzorzystych materiałów, kobiety używały zasłon, obrusów i firanek do tworzenia spódnic i sukienek z modnymi patternami. Dalej ubierano się raczej skromnie i minimalistycznie, jednak na przełomie lat 50. i 60. polskie trendy zaczęły nabierać rozmachu. Do naszego kraju dotarł jeans.

Ubrania z PRL w latach 60tych. Plisowane spódniczki i zachodnia elegancja

Moda polska PRL w latach 60. niewiele czerpie z poprzedniego dziesięciolecia. W tym okresie zaszła bardzo wyraźna zmiana w podejściu do ubioru, zarówno w przypadku kobiet, jak i mężczyzn. Po wielu latach odbudowy kraju po wojnie i trwaniu w 'trybie przetrwania', Polacy zaczęli finalnie interesować się tym, co noszą. Polskie trendy modowe zaczęły wyrastać jak grzyby po deszczu, na ulicach można było zauważyć coraz silniejsze wpływy projektantów z Zachodu. Ubrania zaczęły być ciekawsze, oryginalniejsze, bardziej wzorzyste i bardziej kolorowe. Moda zaczęła przynosić ludziom radość.

Moda męska PRL w latach 60. doznała niezłego przełomu. Panowie zaczęli rezygnować z obszernych, wygodnych garniturów na rzecz dopasowanych i taliowanych ubrań. Zwężono nawet grubość krawata - to właśnie w latach 60tych zaczął być modny tak zwany 'śledź'. Jednak największe zmiany zaszły w garderobie damskiej. W latach 60. kobiety zaczęły nosić mega odważne mini spódniczki, plisowane sukienki, garsonki w stylu Coco Chanel a także tenisówki, które szturmem zdobyły polski rynek obuwniczy. Warto także wspomnieć o serii minisukienek ze sztruksu, które zaprojektowała stylistka Barbara Hoff. Można było dostać je w Domach Towarowych Centrum i ofercie wysyłkowej magazynu "Przekrój". Sztruksowe spódniczki i sukienki zdominowały ulice polskich miast.

Zobacz także: Lata 60. - moda damska. Co się wtedy nosiło? Ubrania, dodatki i ikony lat 60.

Moda PRL w latach 60tych. Szał na ortalion i dżins

Lata 60. w modzie polskiej to także szał na ortalion i dżins. Tworzywa sztuczne, które dotarły do nas w końcu zza oceanu, dały polskim entuzjastom większe możliwości w kwestii projektowania. Moda sportowa PRL to przede wszystkim niepodrabialne, ortalionowe płaszcze w szalonej palecie barw. Na początku lat 60. można było dostać je tylko w paczce z Zachodu. Po jakimś czasie Polacy zaczęli sprowadzać materiały i szyć je samodzielnie. Warto zwrócić uwagę na "szwedkę", czyli krótka kurtkę z ortalionu zapinaną na zamek błyskawiczny. Była najczęściej noszona ze "szwedami", czyli szerokimi spodniami. Takie połączenie to moda młodzieżowa PRL w latach 60. w pigułce.

Oczywiście nie tylko ortalion szturmem zdobył serca Polaków w latach 60tych. Marzeniem każdego były dżinsy, które oficjalnie w naszym kraju były nie do zdobycia. Amerykańskie Levis'y i Wrangler'y stały się swego rodzaju wyznacznikiem stylu i statusu społecznego. Dopiero pod koniec dziesięciolecia zaczęto produkować polskie dżinsy marki Szarik. Spodnie stały się łatwiej dostępne, nie zrobiły jednak aż takiej furory, na jaką liczyli producenci.

Stylizacje PRL z lat 70tych. Dzwony i moda hippisowska

Mimo tego, że kolorowe dzieci-kwiaty zawładnęły światem już w latach 60tych, do Polski moda hippisowska przybyła wraz z początkiem następnego dziesięciolecia. Charakterystyczni, długowłosi obywatele, odziani zwiewnymi, wielokolorowymi tkaninami, coraz częściej pojawiali się na ulicach większych miast, takich jak Kraków, Warszawa czy Gdańsk. Niestety, hipisi w PRL'u nie byli zbyt mile odbierani przez Milicję Obywatelską. Osoby promujące ten międzynarodowy ruch na terytorium Polski były niekiedy prześladowane i inwigilowane. Nie zahamowało to jednak w żaden sposób rozwoju mody hippisowskiej w naszym kraju, a coraz większa liczba osób chciała wyglądać jak hipisi.

Hipisi w PRL'u zaczęli w pewnym momencie 'mieszać się' z obywatelami, którzy przyjęli tylko ich strój, a nie ideologię. Było widać to przede wszystkim u młodych dorosłych i nastolatków. Moda młodzieżowa PRL w latach 70tych to długie, rozpuszczone włosy, pstrokate i wzorzyste ubrania, często zbyt zwiewne, zbyt szerokie lub zbyt postrzępione. Zaczęto nosić pióra i frędzle, a także dziwne akcesoria, takie jak wielkie opaski na głowę lub krzykliwe okulary przeciwsłoneczne.

Moda polska PRL w latach 70tych to również era dzwonów. Spodnie z rozkloszowanymi nogawkami nosili niemal wszyscy, bez względu na wiek czy zawód. Stylizacje prl-owskie z tamtych czasów dopuszczały zarówno materiałowe, jeansowe jak i sztruksowe modele. Ważna była przede wszystkim długość i szerokość nogawek.

Zobacz także: Hippie style – czym się charakteryzuje moda z lat 70.? Inspiracje z kultowymi stylizacjami

Stroje PRL w latach 80tych. Skóra i model odwróconego trójkąta

Koniec barwnych i szalonych lat 70. zwiastował kolejny przełom w polskiej modzie. W tym przypadku musiała ona jednak odrobinę wyhamować. Niepewna sytuacja, niepokoje polityczne i okres stanu wojennego sprawiły, że Polacy przestali aż tak intensywnie szukać nowych trendów w kwestii ubioru. Po kilkudziesięciu kolorowych i rozwojowych latach, moda stała się znowu bardzo mało istotnym elementem ich życia.

Nie oznacza to jednak, że moda w latach 80. w Polsce przestała w stu procentach funkcjonować. Mimo tego, że trendy zachodnie zaczęły być trochę mniej widoczne, dalej w pewnym stopniu odbijały piętno na sposobie ubierania się Polaków. Charakterystyczny był przede wszystkim model odwróconego trójkąta. Moda kobieca PRL w latach 80tych to bluzki z bufkami poszerzające ramiona oraz spodnie i spódnice dosadnie podkreślające talię. To trend nr 1, który do dzisiaj jest uważany za symbol mody PRL.

Duet bluzki i damskich spodni to jednak nie wszystko. W latach 80. królowały także sukienki i spódnice. Na wierzch znowu wypłynęły miniówki i rozkloszowane modele o długości midi. W trendach zaczęły być także podkreślające sylwetkę spódnice ołówkowe, koniecznie w połączeniu z bluzką poszerzającą ramiona. Moda męska PRL w latach 80.? To przede wszystkim dżinsy i koszulki oversize w połączeniu z obszernymi, skórzanymi kurtkami.

Jak ubierać się w tylu PRL'u? Moda vintage w odświeżonym wydaniu

Jak widzimy, moda kobieca PRL to temat, który daje nam szerokie pole do popisu. Jeśli chcemy przemycić odrobinę akcentów vintage do naszych codziennych stylizacji, musimy najpierw zadecydować, z którą dekadą najbardziej się utożsamiamy. Czy widzisz się bardziej w roli eleganckiej pani domu z lat 50., buntowniczki w latach 60., czy kobiety-kwiat z okresu hippie?

Jeśli przemawia do ciebie moda vintage ze wszystkich tych okresów, nie martw się. Bez problemu będziesz w stanie urozmaicić swoje stylizacje w nowoczesny, ale oryginalny sposób. W jakie ubrania PRL najlepiej urozmaicić garderobę? Postaw na:

• koszulę z dekoltem kopertowym i bufkami delikatnie poszerzającymi ramiona,
• dopasowane spódnice ołówkowe uszyte ze sztruksu lub dżinsu,
• sztruksowe lub materiałowe dzwony,
• zwiewną, długą spódnicę w kwiaty,
• zamszową lub sztruksową kurtkę z frędzlami,
• jeansowy kombinezon, koniecznie z szerokim nogawkami,
• ponadczasową garsonkę ze spódnicą mini.

Kostiumy PRL - jak przebrać się na imprezę z motywem przewodnim?

Impreza PRL zbliża się wielkimi krokami, a ty chcesz zachwycić wszystkich swoich znajomych? W przeciwieństwie do delikatnego akcentowania trendów retro w codziennym ubiorze, postaw na stylizację 'od stóp do głów', która sprawi, że naprawdę przeniesiesz się w czasie. Jakie stroje PRL przyniosą efekt wow? Stawiamy na:

• Strój hippisa - długa, poszarpana spódnica w kwiaty, kolorowa koszulka tie-dye, zamszowa kurtka z frędzlami, opaska z piórami do włosów i okrągłe okulary przeciwsłoneczne.
• Strój sportowy PRL - ortalionowa kurtka i szerokie spodnie szwedy, torebka - nerka, trampki i duże kolczyki koła.
• Strój eleganckiej kobiety pracującej - garsonka ze spódnicą mini, 'trwała' na włosach i obszerna, kolorowa biżuteria.
• Strój damy z PRL'u - rozkloszowana sukienka w grochy, biżuteria z pereł i korali, fryzura retro z maksymalną objętością.

Gdzie wypożyczyć kostiumy PRL? Propozycje gotowych strojów na pewno znajdziesz w większości wypożyczalni. Tak naprawdę możesz jednak po prostu odwiedzić jeden z pobliskich secondhandów. Bez problemu znajdziesz tam ubrania z PRL, które pomogą ci stworzyć efektowną, imprezową stylizację.