Palmitynian sodu (INCI: Sodium Palmitate) to sól sodowa kwasu palmitynowego, nasyconego kwasu tłuszczowego naturalnie występującego w tłuszczach roślinnych i zwierzęcych. Najczęściej pozyskiwany jest z oleju palmowego. W kosmetykach pełni przede wszystkim funkcję środka myjącego oraz emulgującego. Substancja ta należy do grupy mydeł – jest efektem reakcji zmydlania tłuszczu z wodorotlenkiem sodu.
Palmitynian sodu działa przede wszystkim jako detergent i substancja powierzchniowo czynna. Odpowiada za usuwanie zanieczyszczeń, tłuszczu i resztek makijażu ze skóry oraz włosów. W połączeniu z wodą umożliwia tworzenie piany, co poprawia komfort stosowania produktów myjących. Może również pełnić funkcję emulgatora, wspomagając łączenie fazy wodnej i olejowej w kosmetykach. Często występuje w kostkach myjących (np. mydłach tradycyjnych), gdzie wraz z innymi solami kwasów tłuszczowych odpowiada za strukturę i trwałość produktu. Składnik ten występuje najczęściej w połączeniu z innymi solami kwasów tłuszczowych, takimi jak Sodium Stearate czy Sodium Cocoate.
Składnik ten, mimo swojej powszechności, może powodować przesuszenie skóry, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu lub w przypadku cery suchej i wrażliwej. Działa dość silnie oczyszczająco, dlatego w nadmiarze może naruszać naturalną warstwę hydrolipidową skóry. W produktach myjących przeznaczonych dla dzieci, osób z AZS lub problemami dermatologicznymi, stosowanie substancji tego typu powinno być ostrożne. Jeżeli występuje jako składnik kremu lub emulsji może działać komedogennie. Warto również wspomnieć, że palmitynian sodu pochodzi najczęściej z oleju palmowego, co dla niektórych użytkowników może mieć znaczenie etyczne lub środowiskowe.
Palmitynian sodu znajduje zastosowanie głównie w kosmetykach myjących, takich jak:
Składnik w dużych stężeniach może przesuszać skórę wrażliwą. Składnik drażniący dla oczu.