Melanina (INCI: Melanin) to naturalny pigment występujący w skórze, włosach i tęczówkach oka człowieka oraz wielu innych organizmów. W kosmetyce występuje jako składnik o właściwościach barwiących oraz ochronnych. Może być pochodzenia naturalnego (np. z roślin, grzybów lub tuszy kałamarnicy) albo syntetycznego. W składach kosmetyków pełni głównie funkcję substancji pigmentującej i ochronnej przed promieniowaniem UV.
Melanina w produktach kosmetycznych wykazuje zdolność pochłaniania promieniowania UVA i UVB, dlatego jest stosowana jako składnik wspierający ochronę skóry przed szkodliwym działaniem słońca. W niektórych formulacjach pełni rolę naturalnego filtra przeciwsłonecznego wspomagającego działanie klasycznych filtrów UV. Dzięki swoim właściwościom barwiącym jest także wykorzystywana w produktach koloryzujących, takich jak farby do włosów, tusze do rzęs czy samoopalacze. W pielęgnacji skóry melanina bywa dodawana do kosmetyków o działaniu antyoksydacyjnym, ponieważ pomaga neutralizować wolne rodniki powstające pod wpływem promieniowania UV.
Składnik ten jest generalnie dobrze tolerowany przez skórę, jednak jego działanie i bezpieczeństwo mogą zależeć od formy użytej w produkcie. W przypadku melaniny pochodzenia zwierzęcego lub syntetycznego warto zwrócić uwagę na źródło pozyskania, zwłaszcza jeśli kosmetyk ma być wegański. Nie odnotowuje się częstych reakcji alergicznych na melaniny stosowane w kosmetykach, ale jak w przypadku każdego składnika, u osób z bardzo wrażliwą skórą może wystąpić podrażnienie.
Melaninę można znaleźć w takich produktach jak: