Sól dwusodowa kwasu wersenowego (INCI:Disodium EDTA) to syntetyczny związek chemiczny należący do grupy chelatorów. Jego główną funkcją w kosmetykach jest wiązanie jonów metali (takich jak wapń, magnez, żelazo), które mogą znajdować się w wodzie lub surowcach używanych do produkcji kosmetyków. Dzięki temu stabilizuje formuły kosmetyczne, zapobiega ich rozwarstwianiu oraz poprawia skuteczność działania konserwantów.
Disodium EDTA działa jako środek kompleksujący – neutralizuje jony metali, które mogłyby wpływać na zmianę koloru, zapachu lub konsystencji produktu. Wspomaga trwałość i stabilność kosmetyków, zwłaszcza tych na bazie wody. W produktach oczyszczających (np. szamponach, żelach, mydłach) może również poprawiać pienienie się w twardej wodzie. Dodatkowo zwiększa skuteczność konserwantów, ponieważ niektóre jony metali mogą osłabiać ich działanie przeciwdrobnoustrojowe. Nie posiada właściwości pielęgnacyjnych – jego rola jest czysto techniczna.
Jest to składnik uznawany za bezpieczny przy stosowaniu zewnętrznym w niskich stężeniach, typowych dla kosmetyków. Nie wykazuje działania drażniącego ani uczulającego w większości przypadków. Może być jednak niewskazany dla osób z bardzo wrażliwą skórą lub skłonnością do atopii – głównie w przypadku produktów niespłukiwanych. Należy również pamiętać, że Disodium EDTA nie ulega łatwej biodegradacji, co powoduje ograniczenia w jego stosowaniu z punktu widzenia środowiskowego, ale nie wpływa to na bezpieczeństwo użytkownika.
Disodium EDTA jest szeroko stosowany w:
Składnika nie należy stosować na uszkodzoną skórę i nie jest zalecany w kosmetykach dla dzieci. Nie należy stosować kosmetyków zawierających tę substancję podczas stosowania leków z cynkiem, żelazem, miedzią, glinem, ołowiem, bizmutem i rtęcią, ponieważ składnik wiąże metale ciężkie, odradza się również podczas przyjmowania antybiotyków. Niezalecany w kosmetykach nanoszonych za pomocą rozpylaczy ze względu na możliwość drażnienia błon śluzowych i układu oddechowego. EDTA w połączeniu ze związkami azotowymi, tworzy nitrozaminy, które mają działanie rakotwórcze. Składnik nie powinien znajdować się w kosmetykach w formie rozpylaczy i aerozoli, ponieważ jego wdychanie jest szczególnie szkodliwe. Również kobiety w ciąży powinny ograniczyć ilość kosmetyków zawierających ten składnik.