Kwas piroglutaminowy, znany także jako kwas pidolowy (INCI: PCA ), to naturalnie występujący w skórze składnik budujący tzw. naturalny czynnik nawilżający (NMF – Natural Moisturizing Factor ). Jest pochodną kwasu glutaminowego i odgrywa istotną rolę w utrzymaniu prawidłowego poziomu nawodnienia naskórka. W kosmetykach występuje zarówno w postaci wolnego kwasu, jak i soli mineralnych (np. Sodium PCA, Zinc PCA).
Podstawową funkcją PCA jest zdolność do wiązania cząsteczek wody, dzięki czemu składnik działa nawilżająco i wspiera elastyczność skóry. Utrzymuje odpowiednie nawodnienie warstwy rogowej naskórka, co wpływa na jej gładkość i prawidłowe funkcjonowanie bariery ochronnej.
Ze względu na swoje właściwości higroskopijne, kwas piroglutaminowy stosowany jest w kosmetykach nawilżających, regenerujących i przeciwstarzeniowych. Poprawia komfort skóry suchej i odwodnionej, a także wzmacnia działanie innych substancji okluzyjnych i emolientowych. W preparatach do włosów pomaga ograniczyć ich przesuszenie oraz zwiększa miękkość i połysk.
Kwas piroglutaminowy uznawany jest za bezpieczny i dobrze tolerowany przez skórę, również wrażliwą. Reakcje podrażnieniowe lub alergiczne należą do rzadkości. Warto jednak pamiętać, że w przypadku bardzo niskiej wilgotności powietrza substancje silnie higroskopijne, takie jak PCA, mogą teoretycznie wiązać wodę z głębszych warstw naskórka, co może nie sprzyjać skórze suchej. Dlatego zazwyczaj łączony jest z innymi składnikami nawilżającymi i okluzyjnymi. Stosowany w zbyt dużych ilościach może powodować uczucie ściągnięcia skóry.
Kwas piroglutaminowy stosowany jest w szerokim zakresie produktów pielęgnacyjnych. Najczęściej można go spotkać w:
Substancja drażniąca, toksyczna, neurotoksyczna i rakotwórcza. Wydziela szkodliwe nitrozoaminy. W kosmetykach występuje w stanie czystym dość rzadko i w bardzo niskich stężeniach, z reguły wykorzystuje się jej bezpieczniejsze formy, czyli sole kwasu piroglutaminowego (Sodium PCA, Potassium PCA, itp).