Papaina (INCI: Papain) to enzym proteolityczny pochodzenia roślinnego, pozyskiwany z mleczka niedojrzałych owoców papai (Carica papaya). Należy do grupy enzymów trawiących białka (proteaz) i wykazuje zdolność do rozkładu wiązań peptydowych. W kosmetyce stosowana jest przede wszystkim jako łagodny składnik złuszczający i oczyszczający, wykorzystywany w pielęgnacji skóry twarzy i ciała.
Papaina działa keratolitycznie – delikatnie usuwa martwe komórki naskórka, wspomagając naturalny proces odnowy skóry. W przeciwieństwie do mechanicznych peelingów, enzymatyczne złuszczanie nie powoduje tarcia ani mikrouszkodzeń, dlatego papaina jest szczególnie ceniona w kosmetykach dla skóry wrażliwej, naczynkowej lub skłonnej do podrażnień. Ze względu na swoje właściwości proteolityczne, papaina może być także stosowana w produktach do pielęgnacji stóp (np. przy zrogowaceniach), a także w kosmetykach oczyszczających do skóry trądzikowej.
Do najważniejszych właściwości papainy należą:
Mimo że papaina uchodzi za składnik delikatny, u niektórych osób może wywołać reakcje alergiczne lub podrażnienia, zwłaszcza przy dłuższym kontakcie ze skórą lub w przypadku skóry bardzo wrażliwej. Warto przeprowadzić próbę uczuleniową przed pierwszym użyciem produktu zawierającego ten enzym.
Nie zaleca się stosowania kosmetyków z papainą na uszkodzoną skórę lub bezpośrednio po zabiegach dermatologicznych, takich jak peelingi chemiczne czy mikrodermabrazja. Ostrożność powinny zachować również osoby uczulone na lateks lub owoce tropikalne, ponieważ może wystąpić reakcja krzyżowa. Papaina może zwiększać wrażliwość skóry na słońce – po jej użyciu warto stosować kremy z filtrem przeciwsłonecznym.
Papaina jest składnikiem wielu produktów do pielęgnacji skóry, w tym:
Składnik sklasyfikowany jako potencjalny alergen. Kobiety w ciąży nie powinny stosować papainy, jako suplementu diety ze względu na ryzyko poronienia.