Wersenian trójsodowy (INCI: Trisodium EDTA) to sól trójsodowa kwasu etylenodiaminotetraoctowego (EDTA), należąca do grupy tzw. sekwestrantów (czyli substancji wiążących jony metali). Jest to składnik syntetyczny, szeroko stosowany w kosmetykach oraz produktach higienicznych i czystości, gdzie pełni głównie funkcję stabilizującą. Trisodium EDTA występuje zazwyczaj w postaci białego, krystalicznego proszku dobrze rozpuszczalnego w wodzie.
Głównym zadaniem tego składnika w kosmetykach jest wiązanie jonów metali, takich jak wapń, magnez, żelazo czy miedź, które naturalnie występują w wodzie lub mogą pochodzić z surowców używanych do produkcji kosmetyków. Obecność tych jonów może wpływać negatywnie na stabilność i skuteczność formuł – mogą one powodować zmiany koloru, konsystencji, a nawet przyspieszać psucie się produktu.
Trisodium EDTA:
Składnik ten uznawany jest za bezpieczny w kosmetykach stosowanych na zdrową skórę i w niewielkich stężeniach, które są typowe dla produktów pielęgnacyjnych. Nie jest uznawany za substancję drażniącą ani uczulającą.
Jednak należy pamiętać, że Trisodium EDTA nie działa pielęgnacyjnie – nie przynosi bezpośrednich korzyści dla skóry ani włosów. W rzadkich przypadkach, przy bardzo wrażliwej skórze lub błonach śluzowych, może wystąpić lekkie podrażnienie, szczególnie w produktach pozostających długo na skórze (np. kremach). Należy unikać stosowania na uszkodzoną lub podrażnioną skórę. Z tego względu jest rzadziej stosowany w kosmetykach naturalnych i ekologicznych.
Wersenian trójsodowy występuje w wielu typach kosmetyków, zwłaszcza tych zawierających fazę wodną, m.in.:
Nie należy stosować go na uszkodzoną skórę i nie jest zalecany w kosmetykach dla dzieci. Nie należy stosować kosmetyków zawierających tę substancję podczas stosowania leków z cynkiem, żelazem, miedzią, glinem, ołowiem i bizmutem, ponieważ składnik wiąże metale ciężkie, odradza się również podczas przyjmowania antybiotyków. Niezalecany w kosmetykach nanoszonych za pomocą rozpylaczy ze względu na możliwość drażnienia błon śluzowych i układu oddechowego. EDTA w połączeniu ze związkami azotowymi, tworzy nitrozaminy, które mają działanie rakotwórcze.