Lanolin (lanolina) to naturalny surowiec pochodzenia zwierzęcego, będący woskiem pozyskiwanym w procesie oczyszczania wełny owczej. Swoją nazwę zawdzięcza połączeniu łacińskich słów lana (wełna) oraz oleum (olej). Pod względem składu chemicznego wykazuje ogromne podobieństwo do składu warstwy lipidowej ludzkiej skóry, co czyni ją niezwykle kompatybilną z naszym naskórkiem.
W tradycyjnej pielęgnacji i farmacji lanolina od wieków była używana jako niezastąpiony środek natłuszczający i ochronny, a współcześnie stanowi ceniony składnik kosmetyków naturalnych, szczególnie tych przeznaczonych do regeneracji suchej oraz spękanej skóry. Dzięki swoim unikalnym właściwościom wiązania wody stanowi doskonałą alternatywę dla niektórych syntetycznych baz emoliencyjnych.
Główną cechą lanoliny jest zdolność do tworzenia na powierzchni skóry elastycznego filmu, który skutecznie hamuje proces transepidermalnej utraty wody (TEWL). Dzięki temu składnik ten intensywnie nawilża, zmiękcza i chroni naskórek przed negatywnym wpływem czynników zewnętrznych, takich jak mróz, wiatr czy suche powietrze.
Lanolina w swojej czystej, wysokooczyszczonej formie jest uznawana za składnik bezpieczny i niezwykle skuteczny. Może jednak posiadać właściwości komedogenne, co oznacza, że stosowana w wysokich stężeniach na twarz może sprzyjać zatykaniu porów u osób z cerą tłustą lub trądzikową.
Należy jednak zachować ostrożność w przypadku stwierdzonej alergii na wełnę, ponieważ u osób z silną nadwrażliwością lanolina może wywołać kontaktowe reakcje alergiczne. W nowoczesnych formulacjach kosmetycznych surowiec ten jest poddawany rygorystycznemu oczyszczaniu, co minimalizuje ryzyko uczuleń, a w produktach często występuje w towarzystwie innych substancji barierowych, takich jak Butyrospermum Parkii Butter (masło shea) czy Squalane, które dodatkowo wspierają pielęgnację skóry wrażliwej.
Ze względu na swoje silne właściwości natłuszczające, okluzyjne i regenerujące, lanolina jest kluczowym elementem produktów gęstych i odżywczych:
W dużych stężeniach może nasilać problemy trądzikowe, powodować wypryski, jednakże w rozsądnych ilościach wykazuje działanie łagodzące objawy trądziku i trądzikopodobne. Osoby uczulone na wełnę owczą powinny zawsze wykonywać próbę uczuleniową kosmetykiem zawierającym ten składnik. Lanolina oczyszczona farmaceutycznie, o najwyższym stopniu czystości, nie ma działania alergizującego.