Tartrazyna (INCI: CI 19140) to syntetyczny barwnik azowy o intensywnie żółtym kolorze. Znana również jako żółcień spożywcza 5 lub E102, jest stosowana nie tylko w przemyśle spożywczym, ale także w kosmetykach i produktach higienicznych. Barwnik ten rozpuszcza się w wodzie i wykazuje dużą stabilność w kontakcie ze światłem i wysoką temperaturą, co czyni go praktycznym składnikiem w produktach wymagających trwałego koloru.
Główną funkcją tartrazyny w kosmetykach jest nadawanie lub wzmacnianie żółtego odcienia produktu. Wykorzystywana jest w szerokiej gamie preparatów barwionych – zarówno w kosmetykach kolorowych, jak i produktach do pielęgnacji ciała, w których barwa wpływa na atrakcyjność wizualną. Z kolei w przypadku produktów do makijażu i pielęgnacji barwnik jest często używany w połączeniu z innymi pigmentami, co pozwala uzyskać różnorodne odcienie i efekty kolorystyczne.
Chociaż tartrazyna jest dopuszczona do użytku w kosmetykach, może wywoływać reakcje alergiczne u osób wrażliwych. Najczęściej są to podrażnienia skóry, świąd, a w rzadszych przypadkach pokrzywka kontaktowa. Składnik ten bywa szczególnie problematyczny dla osób z nadwrażliwością na barwniki azowe. Osoby o skórze atopowej lub z problemami alergicznymi powinny unikać kosmetyków zawierających ten barwnik.
Tartrazyna występuje w różnych kategoriach produktów kosmetycznych, w tym:
Składnik mocno alergizujący. Najczęściej wywołuje alergie u osób, które nie tolerują aspiryny (kwas acetylosalicylowy) lub są alergikami. Mogą wystąpić objawy takie jak wysypka, złuszczenie skóry, problemy z oddychaniem i wzrokiem. Może tworzyć fenylohydrazynę.