Guma ksantanowa (INCI: Xanthan Gum) to naturalny polisacharyd, wytwarzany w procesie fermentacji cukrów (np. glukozy, sacharozy) przez bakterie Xanthomonas campestris. W kosmetyce pełni funkcję zagęszczacza, stabilizatora oraz składnika poprawiającego konsystencję produktów. Jest składnikiem pochodzenia naturalnego, dobrze tolerowanym przez skórę i często wykorzystywanym w preparatach o delikatnej formule.
Guma ksantanowa jest popularnym składnikiem funkcjonalnym w formulacjach wodnych. Jej główne cechy to:
Xanthan Gum może być stosowana zarówno w formulacjach na bazie wody, jak i w emulsjach (np. typu O/W).
Jest to składnik bardzo dobrze tolerowany, niekomedogenny i rzadko wywołujący reakcje alergiczne. Nie ma działania drażniącego ani toksycznego. Może jednak powodować delikatne uczucie lepkości lub filmu na skórze, co zależy od stężenia i formuły produktu. W przypadku bardzo wrażliwej skóry (np. z atopią) warto obserwować reakcję na produkty z gumą ksantanową, choć reakcje niepożądane są niezwykle rzadkie.
Guma ksantanowa jest powszechnie stosowana w wielu typach kosmetyków, m.in.: