Butyloparaben (INCI: Butylparaben) to ester kwasu p-hydroksybenzoesowego i butanolu, należący do grupy parabenów – popularnych konserwantów stosowanych w przemyśle kosmetycznym, farmaceutycznym i spożywczym. Jego głównym zadaniem jest ochrona produktów przed rozwojem drobnoustrojów – zarówno bakterii, jak i grzybów (w tym pleśni i drożdży). Parabeny, w tym butyloparaben, są stosowane od dekad ze względu na wysoką skuteczność i stabilność.
Podstawową funkcją butyloparabenu jest konserwacja produktu. Jego działanie polega na przedłużaniu trwałości kosmetyku i zabezpieczaniu go przed skażeniem mikrobiologicznym. Właściwości butyloparabenu obejmują:
Wybór butyloparabenu zamiast innych parabenów często wynika z jego wyższej skuteczności w produktach o większej zawartości fazy tłuszczowej.
Butyloparaben, podobnie jak inne parabeny, budzi kontrowersje dotyczące bezpieczeństwa jego stosowania. Choć w kosmetykach jest dozwolony w ściśle określonych stężeniach, warto zwrócić uwagę na kilka aspektów:
W odpowiednio dobranych stężeniach (do 0,14% dla pojedynczego parabenu lub mieszaniny) butyloparaben jest uznawany za bezpieczny do stosowania w kosmetykach na terenie UE.
Butyloparaben może występować w:
Składnik może wywołać ciężkie, kontaktowe zapalenie skóry. Butylparaben jest sklasyfikowany jako potencjalny, niebezpieczny alergen i substancja toksyczna. Składnik nie jest zalecany w kosmetykach dla dzieci, kobiet w ciąży, w produktach do pielęgnacji i makijażu ust, do higieny jamy ustnej, na okolice oczu i nie należy go nakładać na uszkodzoną skórę. Zabroniony w kosmetykach niespłukiwanych na okolice pieluszkowe dla dzieci poniżej trzeciego roku życia. Osoby z problemami skórnymi, np z trądzikiem różowatym, AZS, skórą wrażliwą, powinny uważać na ten składnik. Składnik prawdopodobnie wpływa estrogennie na organizm, wchłaniając się przez skórę, odkłada w tkankach i może przyczyniać się do powstawania nowotworów. Substancję wykrywano w guzach nowotworowych piersi u kobiet. Po tych doniesieniach w 2004 roku postanowiono gruntownie ją przebadać i cyklicznie zmniejszane są dopuszczalne stężenia tej substancji w kosmetykach.